Ang BISIG ay bilingual na refereed journal na nagtatampok ng mga artikulo o papel pananaliksik hinggil sa kalagayan ng paggawa, anakpawis at kanilang mga pagawaan at komunidad. Ito ay taunang inilalabas ng PUP at pangunahing nagtatampok ng mga pag-aaral sa mga isyu at usaping iniluluwal ng relasyong pang-industriya at panlipunan. Karaniwang nakatuon ang mga paksa sa mga usapin tulad ng unyon at unyonismo, neoliberal na globalisasyon, kilusang manggagawa, kalagayan ng mga anakpawis at iba’t ibang saray nito, kalagayan ng mga industriya, at iba pang katulad. Maaaring ang paksa ay tumatawid o naghuhugpong sa mga disiplina tulad ng kasaysayan, sosyolohiya, politika, ekonomiya, sikolohiya, pagpapaunlad sa pamayanan at lipunan, wika, sining, kultura, kasarian, kababaihan, diaspora, agham, teknolohiya at iba pa tungo sa paglapit na multi/interdisiplinaryo. Tumatanggap din ng mga kontribusyon sa anyo ng rebyu ng aklat, komentaryo, transkrip ng talakayan, at mga akdang pampanitikan, basta nakatuon ito sa mga nabanggit na paksa. Ang Bisig Journal ay naindeks at nakatala sa mga sumusunod na pambansa at pandaigdigang talaan at indeksasyong akademiko: ProQuest EBSCO Crossref Google Scholar Philippine E-journals Base Scilit BISIG is a bilingual refereed journal which features articles and research on workers, their working places and communities. This is published annually by PUP which primarily discusses issues born out of industrial and social relations. It highlights topics on unions and unionism, neoliberal globalization, workers movement, conditions of toiling masses, industry situations and the like. The topics can also tackle issues across disciplines like history, sociology, politics, economy, psychology, development of communities and society, language, arts, culture, gender, women, diaspora, science, technology and others towards multi and inter disciplinary correlation and discussion. The journal also welcomes contributions on book review, commentary, interview transcriptions, and literary pieces, provided that they conform with the prescribed topics. Bisig Journal is indexed and listed in the following: ProQuest EBSCO Crossref Google Scholar Philippine E-journals Base Scilit
Polytechnic University of the Philippines
Anim na taon ng Rice Liberalization Law: Lumulubhang krisis sa bigas
Sa panahong itinulak ito ng mga ekonomista, mambabatas, at malalaking negosyo, pinangalandakan nilang magmumura ang bigas at uunlad ang lokal na industriya ng bigas dahil sa Rice Liberalization Law (RLL). Pero pawang kabaligtaran ang nangyari. Naging mas malubha pa ang krisis sa bigas mula nang ipatupad ang RLL kahit kumpara sa dati nang binansot at pinabayaan nitong kalagayan. Taliwas sa islogang “masagang ani at mataas na kita” ng Department of Agriculture (DA) sa ilalim ng nagdaang rehimeng Duterte, nanatiling matamlay ang ani at naging mas mababa pa ang kita ng magsasaka ng palay. Gayundin, sa halip na tumungo sa “masaganang agrikultura at maunlad na ekonomiya,” na mas abstraktong islogan ng DA sa ilalim ngayon ng rehimeng Marcos Jr., ang lokal na industriya ng bigas at kabuuang agrikulturang Pilipino ay lalong nalulugmok sa krisis at ang kabuuang ekonomya ay lalong nababansot. Anim na taon mula nang ipatupad ito, ano nga bang mga ibinunga ng RLL?
Copyright (c) 2026 Danilo Ramos (Author) https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/
Paunang Salita ni Dr. NEMESIO E. PRUDENTE, Tagapangulo, PUP-ILIR
Copyright (c) 2026 Dr. Nemesio E. Prudente (Author) https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/
Mensahe ni Dr. Nemesio E. Prudente, Pangulo, PUP
Copyright (c) 2026 Rogelio L. Ordoñez (Author) https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/
Unyonismo sa mga Base-Militar ng Estados Unidos sa Pilipinas
Copyright (c) 2026 Gandhi Cardenas (Author) https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/
Copyright (c) 2026 Bayani S. Abadilla (Author) https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/
Copyright (c) 2026 Bayani Abadilla (Author) https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/
Manggagawa Naman, Tayo Naman!: Ang Makabayang Diskurso ni Leodegario "Ka Leody" De Guzman Bilang Kontra-Hegemonya
Bago sa kasaysayan ang hinawang landas-politikal ng uring manggagawa sa pamamagitan ng pagtakbo ni Leodegario “Ka Leody” De Guzman noong pampanguluhang halalan 2022. Layunin ngayon ng pag-aaral na palutangin ang makabayang diskurso ni Ka Leody gamit ang kapangyarihan ng wikang Filipino bilang kontra-hegemonya upang maisiwalat ang tradisyunal na politika ng bansa. Gabay ang makabayang diskurso ni Torres-Yu (2012), kontra-hegemonya sa wika ni Campoamor II (2018), at kapangyarihan sa likod ng diskurso ni Fairclough (1989) bilang pattern ng pagsusuri, nakita ang limang tema ng makabayang diskurso mula sa mga naratibo ni Ka Leody: (1)Manggagawa Naman, Tayo Naman!; (2) Serbisyo, Hindi Negosyo!; (3) Neoliberalismo, Ibagsak!; (4) Politika ng Masa, Kilusan ng Masa!; at (5) Hustisyang Pangklima, Ngayon Na!. Mula dito, natuklasan ang naratibo ni Ka Leody ay naglalaman ng makabayang diskursong pinangungunahan ng abanteng lakas ng uring manggagawa at masang bumabandila ng panawagang politikal at hustisyang sosyal na nakabatay sa panlipunang pangangailangan ng nakararami. Gamit ang makauring jargon bilang kapangyarihan ng wikang Filipino, mas naibilad pa ang umiigting na “tunggalian ng uri”, panlipunang inhustisya, at pamamayani ng politika ng trapo, mayayamang negosyante, at dinastiya. Ang mga resultang ito ay nagtungo sa kongklusyong marapat pang suriin ang ugnayan ng wika at lipunan at pakikilahok, pagpapalakas, at pagkakaisa ng iba’t ibang kilusang pangmanggagawa. Dagdag pa, krusyal ang pag-agaw o pag-ako ng responsibilidad ng kilusan sa moda ng produksyong lumilikha ng diskursong pangwika at lipunan na makatutulong sa mas lalong paglinang at pagsuri ng iba pang konteksto ng makabayang diskurso. Susing Salita: Makabayang Diskurso, Kontra-Hegemonya, Wikang Filipino, Ka Leody, Manggagawa
Makabayang Diskurso, Kontra-Hegemonya, Wikang Filipino, Ka Leody, Manggagawa
Copyright (c) 2026 Nathaniel Panganiban (Author) https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/
The Marikina Tripartite Industrial Peace Council Memorandum of Agreement
Tripartism is a mechanism in labor that promotes collaboration among its primary pillars: the labor sector, the business sector, and the local government, materialized through an agreement. This paper examines the current state of tripartism in Marikina City, focusing on the opportunities and challenges derived from the triangulated lived experiences of the six standing labor unions in the city through a Focus Group Discussion, and the Labor Relations and Public Employment Service Office of Marikina City (LRPESO), and the business sector through Key Informant Analysis. This study employed a qualitative approach using Narrative Inquiry Design, and Institutionalism as its main theory. The results of the study present the successes, challenges, shared responsibilities, and recommendations of the three primary pillars in magnifying the mandates of their existing agreement. Keywords: labor policies, Marikina City, Tripartism Ang tripartism ay isang mekanismo sa paggawa na nagtataguyod ng kolaborasyon sa pagitan ng mga pangunahing haligi nito: ang sektor ng manggagawa, ang sektor ng negosyo, at ang lokal na pamahalaan sa ilalim ng isang kasunduan. Sinusuri ng papel na ito ang kontemporaneong kalagayan ng tripartism sa Lungsod ng Marikina, na nakatuon sa mga oportunidad at hamon na nagmula sa triangulated na karanasan ng anim na umiiral na unyon ng manggagawa sa lungsod sa pamamagitan ng Focus Group Discussion, at ng Labor Relations and Public Employment Service Office ng Marikina City (LRPESO), at ng sektor ng negosyo sa pamamagitan ng Key Informant Analysis. Sumailalim ang pag-aaral na ito sa kwalitatibong pamamaraan gamit ang Narrative inquiry Design, at Institutionalism bilang pangunahing teorya nito. Ang mga resulta ng pag-aaral na ito ay nagpapakita ng mga tagumpay, hamon, responsibilidad, at rekomendasyon ng tatlong pangunahing haligi ng tripartism sa pagtatagumpay ng mga mandato ng kanilang kasunduan.
Copyright (c) 2026 Reigh John Bench Almendras (Author) https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/
Bata, Bata, Bakit Ka Gumagawa? Pagkilatis sa 10 Maiikling Kuwento na Nagtatampok ng Child Labor sa Pilipinas tungo sa Pagsusulong at Pagpapaigting ng mga Karapatang Pambata
This study offers a critical examination of the short story Impeng Negro, foregrounding the complex and enduring issue of child labor in the Philippines. Grounded in Elisabeth Young-Bruehl’s theory of Childism and employing Torres- Yu’s Text–Intertext–Context framework, the analysis interrogates the forms, causes, and effects of child labor through the lived experiences of the child protagonist and their intersections with broader social realities. By deepening the narrative of the child worker as a primary victim of labor exploitation, the study broadens critical perspectives on child labor as a social problem. Ultimately, the paper demonstrates that literary criticism informed by childism offers these valuable insights in examining key issues related to child labor; (1) Discrimination and Marginalization against children, (2) Various forms of abuse and neglects, (3) Misguided Beliefs and Cultural Norms, (4) Disregarding Children’s Rights, and (5) Having Equal Regard for Children. With this, it functions as an effective critical and pedagogical intervention; one that advances both social awareness and the progressive advocacy of children’s rights through education and literature. Keywords: Child Labor, Child Rights, Childism, short stories and literature Talakay ng pag-aaral na ito ang kritikal na pagkilatis sa maikling kuwentong Impeng Negro na tumatalakay at/o nagtatampok sa/ng masalimuot na usapin ng child labor sa ating bansa. Gamit ang teoryang Childism ni Elisabeth Young-Bruehl bilang salalayan at ang hulwarang Teksto Interteksto–Konteksto ni Torres-Yu sa panunuring pampanitikan, nilalayon ng pag-aaral na ilantad ang iba’t ibang anyo, sanhi, at epekto ng child labor sa pamamagitan ng pagdalumat sa naging danas ng batang tauhan sa napiling maikling kuwento at pag-uugnay nito sa iba’t ibang pangyayaring panlipunan. Sa pagbasa rin sa piling maikling kuwento, tutuklasin at palalalimin ang naratibo ng batang manggagawa bilang pangunahing biktima ng child labor. Nang sa gayon, mabigyan ng kamalayan ang sino mang babasa ng pag-aaral na ito ng iba’t ibang punto de bista hinggil sa usapin ng child labor. Sa kabuuan, pinatutunayan ng papel na ito na ang ganitong uri ng panunuring pampanitikan na sinususugan ng teoryang childism ay nagsisilbing mabisang daluyan upang ipamulat ang mga pangunahing ideyang kaakibat ng usapin ng child labor; (1) Pangmamaliit at Diskriminasyon sa mga Bata, (2) Iba’t ibang Anyo ng Pang-aabuso at Pagpapabaya, (3) Mga Maling Paniniwala at Kulturang Kinagisnan, (4) Pagbabalewala sa Karapatan ng mga Bata, at (5) Pagkakaroon ng Pantay na Pagtingin sa mga Bata. Sa ganitong paraan, ang edukasyon at panitikan ay nagiging aktibong katuwang hindi lamang sa pag-unawa sa karanasan ni Impen bilang batang agwador; kung hindi bagkus ay nagiging malakas na sandata sa progresibong pagsusulong at pagpapaigting sa mga karapatang pambata. Mga Susing salita: Child Labor, Karapatang Pambata, Childism, maikling kuwento at panitikan
Copyright (c) 2026 Aljohn Cueva (Author) https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/
This collection of three-pantoum style poems: "Pedro's Plight," "Teresa's Act," and "Jose's Honor" explores the enduring struggles of Filipino laborers across successive colonial eras, weaving a multidisciplinary tapestry of literature, history, and socio-political critique aligned with the journal's focus on labor dynamics. Through the lens of Spanish friar exploitation in the agrarian field systems, American cultural imperialism in the performing arts, and Japanese wartime brutality during the Bataan Death March, the poems illuminate themes of economic oppression, cultural resilience, and unyielding defiance against dehumanizing forces that commodify human toil and spirit. The repetitive lines, characteristics of the pantoum form, echo the cyclical nature of exploitation and endurance, reinforcing a rhythmic lament that mirrors the relentless grind of labor while amplifying the intimate visceral voices of the first-person personas. Pedro's character shows weary submission yet quiet rebellion, Teresa's character displays a performative hope amid destitution, and Jose's persona reveals a stoic honor in the face of torture. This stylistic choice not only heightens emotional intensity but also symbolizes the historical repetition of colonial subjugation, inviting readers to reflect on labor as both a site of historical trauma and a catalyst for literary resistance. The struggles of Pedro, Teresa, and Jose are not isolated events, but echoes that have reverberated through history, specifically within the backdrop of the colonial and wartime Philippines. Pedro, Teresa, and Jose embody an indomitable spirit as their character navigates challenges during their time, whether it's the economic exploitation of Pedro, the performer's struggle for survival in Teresa's Act, or the brutal treatment of Jose at the hands of the Kempeitai. All three poems deal with the theme of oppression, whether it is economic, cultural, or physical. Meanwhile, each poem reflects a unique struggle against oppression, poverty, and the quest for dignity in the face of adversity. The use of repetition and refrain in each poem creates a sense of rhythm, emphasizing both oppression and resistance. Keywords: Colonial exploitation, labor oppression, pantoum, Philippine history, resilience
Copyright (c) 2026 Christine Marie Magpile (Author) https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/
The story follows Jaysee, a rider, who is rushing to pick up a habal-habal customer which he shares the same route home from Mandaluyong to Taguig. He needs to get home before 12AM to at least celebrate his birthday with his family and friends after being on the road the whole day. Keywords: rider, motorcycle, crime Sinusundan ng kuwento si Jaysee, isang rider na nagmamadaling sunduin ang isang pasahero na kapareho niya ng ruta pauwi mula Mandaluyong patungong Taguig. Kailangan niyang makarating sa bahay bago mag-alas-dose ng hatinggabi para kahit papaano’y maipagdiwang ang kanyang kaarawan kasama ang Pamela at mga kaibigan matapos ang buong araw na trabaho sa kalsada.
Copyright (c) 2026 Benjo Gutierrez (Author) https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/
Isang Pag-unawa sa Pananaw ng mga Piling Dalubguro Kaugnay ng Pagsasabay ng Pagtatrabaho at Pag-aaral ng Ilang mga Estudyante
This study examines the perspectives of selected faculty members in a university in Manila regarding students who work while studying. It employed a qualitative case study design to gather narratives from 15 faculty members with experience teaching working students. The study used George Ritzer’s theory of McDonaldization as its framework, analyzing how the principles of efficiency, calculability, predictability, and control shape or influence teachers’ views. Findings revealed contrasting perspectives. Some faculty express empathy and admiration toward working students and advocate for humane, context-sensitive approaches, while others emphasize adherence to rigid academic standards. Teachers’ views were also found to be shaped by personal and professional factors such as age, years of teaching experience, educational attainment, and whether they themselves had once worked while studying. Despite the presence of McDonaldized structures in education, some teachers resist the system’s mechanistic logic and propose inclusive policies and mental health support. The study recommends equipping teachers with training, dialogue, and institutional support to develop humane, equitable, and socially responsive pedagogical practices that reflect the realities of students who juggle both work and education. Sinusuri ng pag-aaral na ito ang pananaw ng mga piling dalubguro sa isang pamantasan sa Maynila hinggil sa mga estudyanteng sabay na nagtatrabaho at nag-aaral. Gumamit ito ng kwalitatibong disenyo upang makakalap ng salaysay mula sa 15 dalubguro na may karanasan sa pagtuturo sa mga estudyanteng may ganitong sitwasyon. Ginamit ang McDonaldization ni George Ritzer bilang teoretikal na lente upang unawain kung paano naaapektuhan ng mga prinsipyong efficiency, calculability, predictability, at control ang pananaw ng mga guro. Lumabas sa pag-aaral na mayroong kontradiktoryong pananaw ang mga guro. Ang ilan ay nagpapakita ng empatiya at paghanga sa mga working student at nananawagan ng mas makataong pagtuturo, habang ang iba ay naninindigan sa mga pamantayang teknikal ng akademya. Natukoy rin na ang edad, karanasan sa pagtuturo, antas ng edukasyon, at personal na karanasan ng guro ay nakaaapekto sa kanilang pananaw. Bagama’t umiiral ang mga pamantayang McDonaldized sa edukasyon, may mga guro na lumilihis sa ganitong sistema at nagmumungkahi ng inklusibong polisiya at suporta sa kalusugang mental. Inirerekomenda ng pananaliksik ang pagbibigay sa mga guro ng mas maraming pagsasanay at espasyo upang makabuo ng makatao, patas, at responsableng pedagogical practices na tumutugon sa tunay na kalagayan ng mga estudyanteng sabay na nagtatrabaho at nag-aaral. Keywords: Pananaw ng Guro, McDonaldization, Pedagohiya, Trabaho, Emotional Labor
Copyright (c) 2026 Mejedin Tena (Author) https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/
In November 2024, Scholars for Peace asked for an interview with Rey Claro Casambre, a peace consultant involved in the formal negotiations between the Government of the Republic of the Philippines (GRP) and the National Democratic Front of the Philippines (NDFP), to shed light on important issues related to the peace process. Scholars for Peace sent him a set of questions, and Mr. Casambre’s answers are presented verbatim in the text below. The group expresses its deepest appreciation for Mr. Casambre’s positive response to its request.
Copyright (c) 2025 BISIG https://creativecommons.org/licenses/by-nc/4.0/
Photos of the late former NDFP chief political consultant Jose Maria Sison and current interim NDFP chief negotiator Julieta de Lima. The photos, taken in October and November 2019, show journalist Michael Beltran interviewing Joma Sison and Julie de Lima in and around their home in Utrecht, The Netherlands. The interviews served as part of the material for his book, The Singing Detainee and the Librarian with One Book: Essays on Exile. The photos were taken by Beltran’s good friend Kim Garcia who sadly passed away a year later.
Book review: The Singing Detainee and the Librarian with One Book: Essays on Exile (2023) by Michael Beltran
As founding chairperson of the reestablished Communist Party of the Philippines (CPP) in 1968, Jose Maria Sison’s life is inscribed in the revolution. He penned tracts on the history of the CPP, prospects of the National Democratic revolution and international solidarity building. However, his life story is mainly told in the interview format to show the foremost Filipino revolutionary answering questions to an interested reader. Interspersed with political analysis regarding the Philippine semi-feudal and semi-colonial state, he narrates his ancestry from the landed elite in Ilocos Sur, political awakenings and student activism in the University of the Philippines, rebuilding of the movement, torture and arrest during Martial Law, and exile in the Netherlands after the 1986 EDSA Revolution.
COMMENTARY: A Just and Sustainable Peace in the Philippines
On July 16, 2024, the Council of Leaders for Peace Initiatives, a group consisting of prominent peace advocates from the church and academe, as well as youth leaders and former civil servants, was formally launched in a gathering held at the Santo Domingo Church in Quezon City. Scholars for Peace convenor Sol Iglesias, Ph.D, was at the launch to deliver a talk about the current state of affairs in relation to the formal negotiations between the Government of the Republic of the Philippines (GRP) and the National Democratic Front of the Philippines (NDFP). The commentary below presents the main points of Dr. Iglesias’s talk.
EDCA as the Geopolitics of Imperialist Crises and its Threat to Peace in the Philippines
The authors, through the theory of capitalist crisis and the theory of imperialism, aim to make an exposé and critique of the Enhanced Defense Cooperative Agreement or EDCA. We employ a methodological framework of historical-geographical materialism and critique of internal relations, entwined with the crisis theory of capitalism manifesting in its late phase of imperialism. We apply such theories to the problem of EDCA as evidenced by various points and experiences of people living in an area near EDCA sites based on the peace mission conducted by the nationalist democratic alliance organization of Bagong Alyansang Makabayan (New Patriotic Alliance) or BAYAN and Pilipinong Nagkakaisa para sa Soberanya (Filipinos United for Sovereignty) or P1NAS. Moreover, we argue that the United States of America is enjoying proven-and-tested political and military impunity, from its imperial sovereignty to meddle in affairs of other sovereignties, based on the political concept of a global state of exception through American exceptionalism. From the US genocidal spree against the Filipinos during the Filipino-American war at the outset of the 20th century killed revolutionaries and innocent ones altogether; to its nuclear bombing of Nagasaki and Hiroshima; the massacre of Vietnamese during the Vietnam War and Laotian people during Operation Barrel Roll; and to its support of dictatorial states in South America and in Asia to buffer popular antiimperialist politics. We investigate how EDCA poses hurdles for peace since it is a geopolitical agenda of continued US hegemony in the world, particularly extending its rotting power and political paranoia in the Asia Pacific Region, which brings spatial and economic logic for a solution to continuing crises of American and Western capitalist domination. Such historical backdrops provide empirical and historized aspects of why EDCA should be seen as a threat to peace and therefore must be continually exposed and resisted.
Praxis ng rebeldeng pamamahala ng Kilusang Pambansa-Demokratiko at Posibilidad ng Muling Pagbubukas ng Usapang Pangkapayapaan
Sa Pilipinas, umiiral ang isang digmaang sibil at, sa ilang bahagi ng kasaysayan, ang usapang pangkapayapaan sa pagitan ng gubyerno at mga rebolusyonaryo ng Kilusang Pambansa-Demokratiko. Gamit ang konsepto ng rebeldeng pamamahala (rebel governance), tumutugon ang papel na ito sa kakulangan ng iskolarsyip sa rebolusyonaryong gubyerno sa Pilipinas at nagmumuni sa sitwasyong untul (deadlock) ng usapang pangkapayapaan. Batay sa kalitatibong panunuri ng nilalaman ng mga artikulo ni Patnubay de Guia, tagapagsalita ng National Democratic Front of the PhilippinesSouthern Tagalog, mula 2019 hanggang 2023 at mga artikulo ng Ang Bayan at Liberation, isinalarawan ang praxis ng rebeldeng pamamahala ayon sa pag-iral nito sa aspekto ng karahasan, kontrol sa teritoryo, pamamahagi ng rebeldeng serbisyo, at lokal na iniinugang konteksto para sa pampublikong layunin ng rebolusyon. Proposisyon din ng papel na positibo ang epekto ng mataas na pamamahagi ng rebeldeng serbisyo sa posibilidad ng muling pagbubukas ng usapang pangkapayapaan, na siyang pinaka-ideyal na scenario, dahil nakaangkla iyon sa motibasyon ng kilusang magrebolusyon at magpapalakas sa kanilang puwersa na magtutulak naman sa gubyernong humarap sa lamesang pangkapayapaan. Mahalaga ang implikasyong teoretikal at praktikal ng pag-aaral na ito sa pagdalumat sa ugnayan ng digmaang sibil at usapang pangkapayapaan na hindi pa gaanong napagaaralan sa konteksto ng Pilipinas tungo sa pagbabasura ng militaristang kontra insurhensiya at pagbubuo ng mga mas matatag at demokratikong politikal na institusyon pagkatapos ng armadong tunggalian.
KASAYSAYAN NG MILITANTENG KILUSANG PAGGAWA SA PILIPINAS
Unang bahagi ng artikulo na nalimbag bilang Yunit 7 ng Gabay sa Tunay na Unyonismo (editor: R.E.Felicia), Eilier Inc. 1995. Muli itong inililimbag ng Bisig para higit na maipaliwanag ang napakahalagang papel ng mga manggagawa sa pagkakabuo ng mapanghimagsik na Katipunan at ang impluwensya nina Bonifacio at mga kasama sa pagkakabuo at oryentasyon ng mga unang unyon sa Pilipinas. Sa muling limbag na ito, isinama ang mga kalakip na talababa (footnote) na hindi naisama sa edisyon ng 1995. Mahalaga ang mga naiwaglit na talababa dahil lalo pa nitong nilinaw at binigyang detalye ang makabayang simulain at militanteng tradisyon ng mga unang unyon sa Pilipinas.
ALAY KAY ANDRES BONIFACIO BAYANING MANGGAGAWA
Produced and written in his detention cell, labor leader Renante Gamara contributed this song to give tribute not only to A. Bonifacio but to the “proletariat who will lead the continuing revolution of Bonifacio and ensure the national democratic struggle towards socialism, the workers society”. The song of Tay Nante, also talks about the pledge of every worker to Bonifacio and his comrades, to continue the struggle against foreign colonization and oppression. Also included are Tay Nante’s notes about the song, handwritten and smuggled out from his detention cell.
'Sandaang Taon (Centenary) is the theme song of the Proletaryo: Dokumentaryo ng Kilusang Manggagawa sa Pilipinas (Proletariat: Documentary of the Philippine Workers’ Movement) produced in 2002 to commemorate the 100 years of militant unionism in the country and the very important role of the workers in sowing the seeds of the struggle for national freedom and democracy. Musikang Bayan contributed the song as a tribute to the inspiring and continuing struggle of the Filipino workers. In Danny Fabella’s own words, “This song is a tribute to the 100 years of workers movement in the Philippines to honor their heroism and the greatness of their struggle for a sovereign and just society”.
Speech of the Vice-President of the Republic of the Philippines read during the National Conference on the Life, Works and Contributions of Gat Andres Bonifacio held at the Bulwagang Balagtas of the Polytechnic University of the Philippines, November 5, 2013.
BAKIT LAGING KAILANGAN ANG HALIMBAWA NI ANDRES BONIFACIO SA ATING PAKIKIBAKA: ILANG MUNGKAHI
Tinatalakay sa papel na ito si Andres Bonifacio at ang kanyang mga katangiang nagsilbing liwanag upang magpatuloy ang pagsulong tungo sa tunay na kasarinlan at kalayaan. Ang Supremo ay pinagsanib na lakas ng uring manggagawa, sinasagisag niya ang mga nagawa ng mga naunang rebelled – Dagohoy, Diego Silang, Apolinario Cruz, Marcelo del Pilar, Lopez Jaena, Rizal, at ng iba pang mga bayaning lumaban sa mga mananakop, at sa pagtatag at pagpapalago ng Katipunan, matagumpay na naitampok ang pasasama ng teorya at praktika sa anumang kolektibong proyekto ng sambayanan. Pinatutunayan ng papel na buhay ang Supremo sa bawat pagsulong tungo sa tunay na kasarinlan at kalayaan, sa mga programa ng kilusang naghahangad ng katarungan at pambansang demokrasya, at sa mga taong nagmimithi ng pagkakapantay-pantay ng mga kasarian, kasaganaan at dignidad ng Filipino.
TUNDO: LUNDAYAN NG MATATALINONG MANGGAGAWA
Nababanggit sa tuwina ang lugar ng Tundo sa bawat salaysay sa buhay at pakikibaka ni Gat Andres Bonifacio. Hindi rin maiwawaglit ang Tundo kapag pinag-uusapan ang Katipunan o maging ang mga sumunod pang mga organisasyong mapanghimagsik gaya ng Partido Komunista ng Pilipinas noong 1930. Sa artikulong ito, iniuugnay ng may-akda ang habitus o kontekstong panlunan sa mga mahahalagang kaganapan sa kasaysayan at sa partikular ang paghihimagsik na pinasimulan nina A. Bonifacio at iba pang taga-Tundo. Tinutukoy nito ang kalagayan na ang kalakhan ng nananahan sa Tundo ay mga manggagawa, mangingisda at iba pang anakpawis na ayon sa may akda ay maaring magpaliwanag sa radikal at mapanghimagsik na tradisyon ng Tundo.
SI BONIFACIO, ANG MGA GREMIO AT ANG KILUSANG MANGGAGAWA SA PILIPINAS
Ang papel na ito ay tungkol kay Bonifacio, sa kilusang gremio at kilusang unyon noong dantaon 19 na humantong sa kilusang pambansa para sa pagpapalaya ng bayan noong 1896 at nagtapos sa unang pagdiriwang ng Mayo Uno bilang Araw ng Paggawa sa Pilipinas noong 1903. May limang na bahagi ang papel na ito: 1. Saang uri nagmula si Bonifacio? Bakit siya maaring ituring na uring “timawa;” 2. Paano sila nataguriang plebeyo sa panahon ng Kastila; 3. Ang mga gremio bilang maagang samahan ng mga manggagawa at pundasyon ng unyon; 4. Ang pakikisangkot ng mga anak pawis, timawa o dukha, mga manggagawa sa panahon ng himagsikan; 5. Ang kilusang unyon at welga pagkamatay ni Bonifacio hanggang sa unang pagdiriwang ng Mayo 1 o Araw ng Paggawa noong 1903.
Neoliberalismo at ang Kilusang Paggawa sa Pilipinas: Epekto at Pakikibaka
Isinagawa noong Oktubre 8-9, 2014 ang isang Pambansang Kumperensya ng mga lider manggagawa, trade union centers mula sa iba’t ibang panig ng bansa at iba pang obrero mula sa plantasyon, minahan, manupaktura, serbisyo at iba pang labor advocates mula sa hanay ng akademya, lawyers, legislators, taong simbahan at iba pang pang mula sa mga organisasyon na nagtataguyod ng karapatang pantao. Ang nasabing kumperensya ay magkatuwang na inilunsad ng PUP Institute for Labor and Industrial Relations (ILIR), ng All UP Workers Alliance at pinangunahan ng Center for Trade Union and Human Rights (CTUHR) bilang bahagi ng kanilang ika30 anibersaryo ng paglilingkod at pakikibahagi sa pakikibaka ng uring manggagawa at sambayanan. Ang Pambansang Kumperensya ay may temang “Isulong ang Karapatan, Labanan ang Neo-liberal na Atake sa Manggagawa at Kilusang Paggawa” at dinaluhan ng mahigit 100 kalahok mula sa iba’t ibang panig ng bansa. Ang sumusunod na artikulo ay kabilang sa mga tampok na papel na inihapag sa nasabing kumperensya. Ito ay orihinal sa Ingles pero ngayo’y isinalin sa Filipino at inililimbag sa Bisig sa layuning patuloy na ipalaganap sa mga manggagawa at mamamayan ang pangangailangang magkaisa upang labanan ang neoliberal na atake sa manggagawa at kilusang paggawa.
Kontra-Modernidad: Ilang Mungkahi sa Pagbabagong Radikal ng Lipunan
Salungat at tahasang lihis sa Kanluraning tipo ng modernidad, ang alternatibong uri ng pakamakabago sa Pilipinas ay natatangi. Dahilan nito ang kolonyal/neokolonyal na estruktura ng pormasyong sosyal. Kasanib ng ating pakikibaka para sa pambansang demokrasya at kasarinlan ang pagka-modernidad ng bansa. Isang hibla ng kontemporaryong daloy ay nagbubuhat sa siglang popular-nasyonal na masisipat sa panitikang bernakular. Sa tatlong dekada ng siglong nakaraan, maibabalangkas ang trajektori ng imahinasyong makabansa’t makamasa, mula sa obra nina Jose Corazon de Jesus, Benigno Ramos, Amado Hernandez at Carlos Bulosan. Sa diyalektikong ugnayan ng pesanteng radikalismong naghahangad ng mala-utopikong lipunan at realismo ng proletaryong diwa, bumubukadkad ang isang demokratikong kulturang mababansagang kontra-modernidad. Tinutuhog nito ang sakripisyo ng mga bayani ng rebolusyon laban sa kolonyalismong Espanyol at ang pagsisikap ng mga intelektuwal ng unang hati ng ika-19 dantaon na itakwil ang komoditi-petisismo ng kapitalistang pamumuhay na ipinataw ng Estados Unidos. Layunin ng kontra-modernidad ang magtaguyod ng isang rebolusyong magbabago sa imperyalistang orden at magpapalaganap ng makataong katarungan, pagkakapantay-pantay, at kasaganaan para sa lahat.
Balanseng Paggugrupo ng Trabaho: Ang Bisyon ng Parecon ni Michael Albert
This paper is a presentation of North American writer and activist Michael Albert’s vision of participatory economics, or parecon. On a first reading Albert’s ideas seems to be unrelated to the issues faced by Filipino workers. But, a closer reading reveals that Albert’s concept of “balanced job complexes” may be connected with the crises faced by our nation. The paper uses Cristina Guevarra’s “Visiting Ericson” and Chuckberry Pascual’s “Cars at the Airport,” to further buttress the assertion that Albert’s ideas are appropriate responses to our current politico-economic order. At the conclusion, two more short stories by Filipino writers, belonging to the genre of future fiction, are elaborated on as prognoses of this same politico economic order. The paper argues that because capitalism cannot just be put up with or reformed, we must begin the theoretical labor of imaging its replacement.